Ocena czasu od wystąpienia incydentu udaru mózgu do uzyskania pomocy medycznej w populacji regionu świętokrzyskiego
Słowa kluczowe:
udar mózgu, czas, skutki, łańcuch przeżycia, 90 złotych minutAbstrakt
Wstęp Udar jest chorobą, której można zapobiegać, a w przypadku zachorowania poprzez działania zapewniające szybką i specjalistyczną terapię zminimalizować skutki choroby.
Wielu chorych i ich bliskich nie potrafi rozpoznać objawów udaru mózgu i nie zdaje sobie sprawy, że choroba ta wymaga pilnego leczenia.
Określenie „czas to mózg” powinno być zrozumiałe przez wszystkich zaangażowanych w „łańcuch przeżycia udaru mózgu”.
Cel pracy. Celem badania była ocena czasu pomiędzy wystąpieniem udaru mózgu, a przyjęciem chorych do Oddziału Neurologii ZOZ w Ostrowcu Świętokrzyskim.
Materiał i metodyka. Badaniem objęto 381 osób. Materiał uzyskano na podstawie przeglądu dokumentacji chorych, a we wnioskowaniu wykorzystano wyniki testu Chi^2 Pearsona.
Wyniki. W badanej populacji było 52% kobiet i 48% mężczyzn. W analizie czas rozpatrywano w pięciu kategoriach (>5,5h, 4-5,5h, 4-2,5h, 2-2,5h oraz <2h).
Uzyskane wyniki oznaczają, że w czasie 90 ,,złotych minut” zgłosiło się po pomoc 18,11% osób z udarem, a w czasie do 4,5 godziny kolejne 11,29%. Ciągle jednak poza czasem dającym szansę największego prawdopodobieństwa uratowania pacjenta znalazło się 72,18% badanych.
Wnioski. Zaobserwowano zbyt długi czas od zachorowania na udar mózgu do przyjęcia chorego, co jednocześnie wskazuje na konieczność prowadzenia w badanej populacji szeroko pojętej edukacji pacjentów, ich rodzin oraz personelu medycznego.
Bibliografia
1. Kozubski W., Liberski P.P.(red). Choroby układu nerwowego. PZWL Warszawa 2004.
2. Ryglewicz D., Wiszniewska M., Cichy S. i wsp. Ischaemic strokes are more serve in Poland then in the United States. Neurology 2000, 54, 513-515.
3. Czarnecka D., Zabojszcz M., Nadciśnienie tętnicze, a udar mózgu. Choroby Serca i Naczyń 2004: 1, 1: 19–25.
4. Becker K., Fruin M., Gooding T., Tirschwell D., Love P., Mankowski T. Community-based education improves stroke knowledge. Cerebrovasc Diseases 2001; 11: 34–43.
5. Evenson K.R., Rosamond W.D., Morris D.L. Prehospital and inhospital delays in acute stroke care. Neuroepidemiology 2001; 20: 65–76.
6. Wein T.H., Staub L., Felberg R., Hickenbottom S.L., Chan W., Grotta J.C., Demchuck A.M., Groff J., Bartholomew L.K., Morgenstern L.B.: Activation of emergency medical services for acute stroke in a nonurban population: the TLL Temple Foundation Stroke Project. Stroke 2000; 31: 1925–1928.
7. Tissue plazminogen activator for acute ischemic stroke. The National Institute of Neurological Disorders and Stroke rt-Pa Stroke Study Group. The New England Journal of Medicine 1995, 333: 1581-1587.
8. Kothari R., Hall K., Brott T., Broderick J. Early stroke recognition: developing and out-of-hospital NIH Stroke Scale. Academic Emergency Medicine 1997; 4: 986–990.
9. Kwan J., Sandercock P. In-hospital care pathways for stroke (Cochrane review). In: Cochrane Library, Issue 1, 2003. Update Software
10. Barber P.A., Zhang J., Demchuk A.M., Hill M.D., Buchan A.M.: Why are stroke patients excluded from TPA therapy? An analysis of patients eligibility. Neurology, 2001; 56: 1015–1020.
11. Derex L., Adeleine P., Nighoghossian N., Honnorat J., Trouillas P.: Factors influencing early admission in a French stroke unit. Stroke 2002; 33: 153–159.
12. Harraf F., Sharma A.K., Brown M.M., Lees K.R., Vass R.I., Kalra L. A multicentre observational study of presentation and early assessment of acute stroke. BMJ Journal 2002; 325: 17
13. Thomas S.H., Kociszewski C., Schwamm L.H., Wedel S.K. The evolving role of helicopter emergency medical services in the transfer of stroke patients to specialized centers. Prehospital Emergency Care 2002; 6: 210–204.
14. Camerlingo M., Casto L., Censori B., Ferraro B., Gazzaniga G., Partziguian T., Signore M., Panagia C., Fascendini A., Cesana B.M., Mamoli A. Experience with a questionnaire administered by emergency medical service for pre-hospital identification of patients with acute stroke. Neurological Sciences 2001; 22: 357–361.
15. Kabayashi A., Członkowska A., Leczenie trombolityczne w udarze niedokrwiennym mózgu. Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii. 2005; 1: 5-18.
16. Banecka-Majkutowicz Z., Nyka W.M., Analiza czynników ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu. Udar mózgu 2002; 4, 1: 15-22.
17. Banecka- Majkutowicz Z., Dobkowska M., Wichowicz H. Analiza czynników ryzyka udaru niedokrwiennego. Ann Acad Med Gedan 2005; 35: 207- 216.
18. Blacher J., Asmar R. i wsp. Aortic pulse wave velocity as a marker of cardiovascular risk in hypertensive patients. Hypertensions 1999; 33: 1111-1117.
19. Naess H., Nyland H.I., Thornassen L., Aarseth J., Myhr K.M., Etiology of and risk factors for cerebral infarction in young adults in western Norway: a population- based case-control study. European Journal of Neurology 2004, 11, s. 25-28.
