Porównanie wiedzy na temat starzenia się wśród pielęgniarek geriatrycznych i opieki ogólnej: badanie przekrojowe w Chorwacji
DOI:
https://doi.org/10.12923/pielxxiw-2026-0001Słowa kluczowe:
wiedza, pielęgniarki, starzenie się, gerontologia, quiz Palmore’aAbstrakt
STRESZCZENIE PORÓWNANIE WIEDZY NA TEMAT STARZENIA SIĘ WŚRÓD PIELĘGNIAREK GERIATRYCZNYCH I OPIEKI OGÓLNEJ: BADANIE PRZEKROJOWE W CHORWACJI
Wprowadzenie. Dokładna wiedza na temat starzenia się jest niezbędna dla pielęgniarek, aby mogły zapewnić kompetentną opiekę osobom starszym. Jednak różnice w tej wiedzy między pielęgniarkami geriatrycznymi i opieki ogólnej pozostają niedostatecznie zbadane w Europie Środkowej i Wschodniej.
Cel pracy. Porównanie wiedzy na temat starzenia się między pielęgniarkami geriatrycznymi i opieki ogólnej w Chorwacji przy użyciu quizu Palmore’s Facts on Aging Quiz.
Materiał i metody. Przeprowadzono badanie przekrojowe z udziałem 1048 pielęgniarek z całej Chorwacji. W badaniu wzięło udział 250 pielęgniarek geriatrycznych i 798 pielęgniarek opieki ogólnej. Rozpowszechniono ankietę internetową zawierającą quiz Palmore’a dotyczący faktów na temat starzenia się. Do analizy wykorzystano statystykę opisową i testy chi-kwadrat.
Wyniki. Większość pytań quizu nie wykazała statystycznie istotnych różnic. Jednak pielęgniarki opieki ogólnej znacznie rzadziej zgadzały się ze stwierdzeniem, że „około 80% osób starszych twierdzi, że jest wystarczająco zdrowych, aby wykonywać normalne czynności” (χ² = 6,847, p = 0,009).
Wnioski. Obie grupy pielęgniarek wykazują braki w wiedzy dotyczącej starzenia się. Pielęgniarki geriatryczne wykazują nieco lepszą świadomość samopoczucia zdrowotnego osób starszych. We wszystkich dziedzinach pielęgniarstwa należy wdrożyć dostosowane do potrzeb kształcenie gerontologiczne.
Bibliografia
1. World Health Organization. World report on ageing and health. Geneva: WHO; 2020.
2. Chen S, Wang H, Lee A. Comparative study of geriatric and non-geriatric nurses’ knowledge on aging. J. Nurs. Educ. 2018;57(3):145-53
3. Flood M, Buckwalter KC. Education in geriatrics: Addressing the needs of an aging population. J. Gerontol. Nurs. 2019;45(7):17–23.
4. Tohmola A, Elo S, Mikkonen K, et al. Competencies relevant for gerontological nursing: Focus-group interviews with professionals in the nursing of older people. Nord. J. Nurs. Res. 2021;42(3):123-32. https://doi.org/10.1177/20571585211030421
5. Henni SH, Antypas K, Foss C, et al. The role of advanced geriatric nurses in Norway: A descriptive exploratory study. Int. J. Older People Nurs. 2018;13(3): e12188. https://doi.org/10.1111/opn.12188
6. Wang M, Li D, Li J, et al. Professional competencies in geriatric nursing for geriatric nurses: A latent profi le analysis. BMC Nurs. 2024;23(1):21. https://doi.org/10.1186/s12912-024-02157
7. Whitbourne SK, Sneed JR. The paradox of well-being, identity processes, and stereotype threat: Ageism and its potential relationships to the self in later life. Hum. Dev. 2002;45(5):268-274.
8. Unwin BK, Unwin CG, Olsen C, et al. A new look at an old quiz: Palmore’s facts on aging quiz turns 30. J. Am. Geriatr. Soc. 2008;56(10):2162-2164. https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.2008.01998.x
9. Ghimire S, Rai A, Dhital R, et al. Undergraduate nursing students’ knowledge of aging, attitudes toward and perceptions of working with older adults in Kathmandu, Nepal. Int. J. Nurs. Sci. 2019;6(2):204-210. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2019.03.003
10. Thornton JE. Myths of aging or ageist stereotypes. Educ. Gerontol. 2002;28(4):301-312. https://doi.org/10.1080/036012702753590415
11. Edvardsson D, Fetherstonhaugh D, Nay R. Person-centred care: A review of the literature. J. Nurs. Health Chronic Illn. 2010;2(1):1-8.
12. Fernandez-Ballesteros R, Benetos A, Robine JM, ed. Cambridge handbook of successful aging. Cambridge: Cambridge University Press; 2019.
13. Lindau ST, Schumm LP, Laumann EO, et al. A study of sexuality and health among older adults in the United States. N. Engl. J. Med. 2007;357(8):762-774.
14. McLaughlin SJ, Connell CM, Heeringa SG, et al. Successful aging in the United States: Prevalence estimates from a national sample of older adults. J. Gerontol. B. Psychol.Sci. Soc. Sci. 2010;65(2):216-226.
15. Huh A, Shin JH. Person-centered care practice, patient safety competence, and patient safety nursing activities of nurses working in Geriatric Hospitals. Int. J. Environ. Res. Public Health. 2021;18(10): 5169. https://doi.org/10.3390/ijerph18105169
16. Lusk SL, Williams RA, Hsuing S. Evaluation of the Facts on Aging Quizzes I & II. J. Nurs. Educ. 1995;34(7):317-324. https://doi.org/10.3928/0148-4834-19951001-07
17. Fhon JRS, Alves N, Santos AP Neto, et al. Attitudes and perceptions about ageism among nursing students: a scoping review. Rev. Lat. Am. Enfermagem. 2024;32:e4116. https://doi.org/10.1590/1518-8345.6851.4116
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Autorzy
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
