Styl przywiązania matki i depresja okołoporodowa: mediacyjna rola obrazu ciała
DOI:
https://doi.org/10.12923/pielxxiw-2026-0009Słowa kluczowe:
ciąża, zdrowie psychiczne, obraz ciała, style przywiązania, depresja prenatalnaAbstrakt
STYL PRZYWIĄZANIA MATKI I DEPRESJA OKOŁOPORODOWA: MEDIACYJNA ROLA OBRAZU CIAŁA
Cel pracy. Celem tego badania było określenie związku między stylami przywiązania kobiety w ciąży, niezadowoleniem z ciała, a nasileniem symptomów depresyjnych w okresie ciąży, ze szczególnym uwzględnieniem pośredniczącej roli negatywnego obrazu ciała.
Materiał i metody. W badaniu wzięło udział 215 kobiet będących w II lub III trymestrze w ciąży (M = 28,4; SD = 4,5) zrekrutowanych za pośrednictwem internetowych grup dyskusyjnych dla przyszłych matek. W badaniu zastosowano Kwestionariusz Stylów Przywiązania (ASQ), skalę Ogólnego Niezadowolenia z Ciała z Testu Postaw wobec Ciała (BAT) oraz Edynburską Skalę Depresji Poporodowej (EPDS). Uzyskane dane opracowano z zastosowaniem analizy mediacyjnej, przeprowadzonej przy użyciu makra PROCESS i bootstrappingu (5 000 prób).
Wyniki. Styl przywiązania bezpieczny korelował negatywnie z niezadowoleniem z ciała i nasileniem symptomów depresyjnych w okresie ciąży, natomiast style lękowy i unikowy – pozytywnie. Niezadowolenie z ciała w pełni mediowało związek między wszystkimi stylami przywiązania, a symptomami depresyjnymi obserwowanymi w okresie ciąży.
Wnioski. Negatywny obraz ciała może stanowić kluczowy mechanizm psychologiczny łączący niepewne style przywiązania z nasileniem symptomów depresyjnych. Interwencje wspierające pozytywny obraz ciała mogą zmniejszać ryzyko depresji u kobiet w ciąży, zwłaszcza z niepewnymi stylami przywiązania.
Bibliografia
1. Mańkowska A, Steuden S. Samoocena i satysfakcja z wyglądu własnego ciała u kobiet oczekujących narodzin dziecka i bezdzietnych. Polskie Forum Psychologiczne. 2021;26(3):259-276. https://doi.org/10.34767/PFP.2021.03.02
2. Kroska EB, StoweZN. Postpartumdepression. Obstet. Gynecol. Clin. North Am. 2020;47(3):409-419. https://doi.org/10.1016/j.ogc.2020.05.001
3. Ou CH, Hall WA. Anger in the context of postnatal depression: An integrative review. Birth. 2018;45(4):336-346. https://doi.org/10.1111/birt.12356
4. ZacherKjeldsen MM, Bang Madsen K, Liu X, et al.Identifying postpartum depression: Using key risk factors for early detection. BMJ Ment. Health. 2024;27(1):e301206. https://doi.org/10.1136/bmjment-2024-301206
5. Shribalaji S, Vaishnavi AJ, Sharu LB, et al. Postpartum depression and its risk factors: A review. IJSRA. 2024;13(1):977-982. https://doi.org/10.30574/ijsra.2024.13.1.1691
6. Alfahal M, Alfahal MS. Key risk factors contributing to postpartum depression: literature review. IJIRMS. 2024;9(11):700-704. https://doi.org/10.23958/ijirms/vol09-i11/2004
7. Alhusen JL, Hayat MJ, Gross D. A longitudinal study of maternal attachment and infant developmental outcomes. Arch. Womens Ment. Health. 2013;16:521-529. https://doi.org/10.1007/s00737-013-0357-8
8. Mikulincer M, Shaver PR. Attachment orientations and emotion regulation. Current Opinion in Psychology. 2019;25:6-10. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2018.02.006
9. Lutkiewicz K, Bidzan M. Maternal adult attachment and maternal – fetal attachment in the context of romantic relationship quality after premature birth – A cross sectional study. Front. Psychiatry. 2022;13:935871. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.935871
10. Warfa N, Harper M, Nicolais G, et al. Adult attachment style as a risk factor for maternal postnatal depression: a systematic review.BMC Psychol. 2014;2:1-11. https://doi.org/10.1186/s40359-014-0056-x
11. Nonnenmacher N, Noe D, Ehrenthal JC, et al. Postpartum bonding: the impact of maternal depression and adult attachment style.Arch. Womens Ment. Health. 2016;19:927-935. https://doi.org/10.1007/s00737-016-0648-y
12. Widen EM, Gallagher D. Body composition changes in pregnancy: measurement, predictors and outcomes. Eur. J. Clin. Nutr. 2014;68(6):643-652. https://doi.org/10.1038/ejcn.2014.40
13. Bonev N, Matanova V. Adult attachment representations and body image.Front. Psychol. 2021;12:724329. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.724329
14. Linde K, Lehnig F, Nagl M, et al. Course and prediction of body image dissatisfaction during pregnancy: a prospective study. BMC Pregnancy Childbirth. 2022;22(1):719. https://doi.org/10.1186/s12884-022-05050-x
15. Goossens L, Van Durme K, Naeye H, et al. Insecure attachment moderates the association between thin internalization and girls’ eating concerns. J. Child. Fam. Stud. 2019;28:3183-3192. https://doi.org/10.1007/s10826-019-01494-6
16. Keramat A, Malary M, Moosazadeh M, et al. Factors influencing stress, anxiety, and depression among Iranian pregnant women: the role of sexual distress and genital self-image. BMC Pregnancy Childbirth. 2021;21:1-12. https://doi.org/10.1186/s12884-021-03575-1
17. Solorzano CS, Porciello G, Violani C, et al. Body image dissatisfaction and interoceptive sensibility significantly predict postpartum depressive symptoms. J. Affect. Disord. 2022;311:239-246. https://doi.org/10.1016/j.jad.2022.05.109
18. Plopa M. Więzi w małżeństwie i rodzinie. Metody badań. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls; 2008, p. 28.
19. Cox JL, Holden JM, Sagovsky R. Detection of postnatal depression: development of the 10-item Edinburgh Postnatal Depression Scale. Br. J. Psychiatry. 1987;150(6):782 786. https://doi.org/10.1192/bjp.150.6.782
20. Kossakowska K. Edynburska Skala Depresji Poporodowej–właściwości psychometryczne i charakterystyka. ActaUniversitatisLodziensis. Folia Psychologica. 2013;(17):39-50. https://doi.org/10.18778/1427-969X.17.03
21. Brytek-Matera A, Probst M. Psychometric properties of the Polish version of the Body Attitude Test. Archives of Psychiatry and Psychotherapy. 2014;1:39-46. https://doi.org/10.12740/APP/21445
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Piotr Nowicki, Beata Szlendak, Urszula Tataj-Puzyna (Author)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
