Wiedza na temat zdrowia reprodukcyjnego wśród kobiet w społecznościach Romskich
DOI:
https://doi.org/10.12923/pielxxiw-2026-0015Słowa kluczowe:
zdrowie reprodukcyjne, poziom wiedzy, kobiety Romskie, społeczności RomskieAbstrakt
Cel pracy. Niniejsze badanie miało na celu ocenę poziomu wiedzy na temat zdrowia reprodukcyjnego wśród kobiet ze społeczności Romskich, ze szczególnym uwzględnieniem planowania rodziny, ciąży, porodu i okresu poporodowego.
Materiał i metody. Zastosowano przekrojowy model badań ilościowych. Badana próba składała się z 48 kobiet Romskich w wieku rozrodczym (średni wiek 26,26 ± 11,78 lat) mieszkających w społecznościach Romskich. Dane zebrano za pomocą niestandardowego kwestionariusza opracowanego przez badaczy. Do analizy danych zastosowano metody statystyki opisowej i wnioskowej.
Wyniki. Średni wynik w kwestionariuszu oceniającym subiektywny poziom kompetencji zdrowotnych wyniósł 41,58 punktów (maksymalnie 60, minimalnie 15). Jednak podczas obiektywnego sprawdzania wiedzy wiele odpowiedzi było błędnych, niekompletnych lub uczestniczki nie były w stanie udzielić odpowiedzi. Najniższy poziom wiedzy odnotowano w obszarach planowania rodziny i antykoncepcji, zalecanej aktywności fi zycznej w czasie ciąży, odpowiedniego czasu na wznowienie aktywności seksualnej po porodzie oraz niekorzystnych skutków spożywania alkoholu w czasie ciąży. Stwierdzono statystycznie istotne różnice w poziomie kompetencji zdrowotnych w zależności od wieku (p = 0,003) i liczby porodów (p = < 0,001).
Wnioski. Badanie wykazało niezadowalający poziom wiedzy na temat zdrowia wśród kobiet Romskich, co wskazuje na potrzebę wprowadzenia ukierunkowanych działań edukacyjnych realizowanych przez pracowników służby zdrowia.
Bibliografia
1. Kilfoyle KA, Vitko M, O’Conor R, et al. Health literacy and women’s reproductive health: a systematic review. J. Womens Health. 2016;25(12):1237-1255. https://doi.org/10.1089/jwh.2016.5810
2. Niedorys B, Chrzan-Rodak A, Ślusarska B. Health Literacy – a review of research using the European Health Literacy Questionnaire (HLS-EU-Q16) in 2010-2018. Pielęg. XXI wieku. 2020;19(1):29-41. https://doi.org/10.2478/pielxxiw-2020-0001
3. Gokdemir O, Kushwaha P, Shikha D, et al. Editorial: Health literacy and disease prevention, volume II. Front Public Health. 2024;12:1369146. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1369146
4. Lori JR, Munro ML, Chuey MR. Use of a facilitated discussion model for antenatal care to improve communication. Int. J. Nurs. Stud. 2016;54:84-94. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2015.03.018
5. Baška T. Significance of health literacy for prevention and health. Zdravotnícke listy. 2025; 13(2):69-71.
6. Watson HL, Downe S. Discrimination against childbearing Romani women in maternity care in Europe: a mixed-methods systematic review. Reprod. Health. 2017;14(1):1. https://doi.org/10.1186/s12978-016-0263-4
7. Heaslip V, Wilson D, Jackson D. Are Gypsy Roma Traveller communities indigenous and would identification as such better address their public health needs? Public Health. 2019;176:43-49. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2019.02.020
8. Ekezie W, Hopwood E, Czyznikowska B, et al. Perinatal health outcomes of women from Gypsy, Roma and Traveller communities: A systematic review. Midwifery. 2024;129:103910. https://doi.org/10.1016/j.midw.2023.103910
9. Logar M, Pavlič DR, Maksuti A. Standpoints of Roma women regarding reproductive health. BMC Women’s Health. 2015;15(38):1-10. https://doi.org/10.1186/s12905-015-0195-0
10. Šegregur J, Šegregur D. Antenatal characteristics of Roma female population in Virovitica-Podravina County, Croatia. Zdr. Varst. 2016;56(1):47-54. https://doi.org/10.1515/sjph-2017-0007
11. Šupínová M, Sonkolyová G, Klement C. Reproductive health of Roma women in Slovakia. Cent. Eur. J. Public Health. 2020;28(2):143-148. https://doi.org/10.21101/cejph.a5817
12. Fernandes M, Matuskova O, Babelova R, et al. A community-based intervention (the Omama Project) improves neurodevelopment in impoverished 2-year-old Roma children: a quasi-experimental observational study. Eur. J. Pediatr. 2025;184(2):133. https://doi.org/10.1007/s00431-024-05967-9
13. Thompson EL, Vamos CA, Daley EM. Physical activity during pregnancy and the role of theory in promoting positive behavior change: A systematic review. J. Sport Health Sci. 2017;6(2):198-206. https://doi.org/10.1016/j.jshs.2015.08.001
14. Mazur K, Machaj D, Mazur D. Physical activity during pregnancy - literature review. J. Educ. Health Sport. 2020;10(1):11-15. https://doi.org/10.12775/JEHS.2020.10.01.001
15. Sheikhi ZP, Navidian A, Rigi M. Effect of sexual health education on sexual function and resumption of sexual intercourse after childbirth in primiparous women. J. Educ. Health Promot. 2020;9:87. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_591_19
16. Corrales-Gutierrez I, Mendoza R, Gomez-Baya D, et al. Pregnant women’s risk perception of the teratogenic effects of alcohol consumption in pregnancy. J. Clin. Med. 2019;8(6):907. https://doi.org/10.3390/jcm8060907
17. Jamali B, Maasoumi R, Tavousi M, et al. Women’s sexual health literacy and related factors: a population-based study from Iran. Int. J. Sex Health. 2020;32(4):433-442. https://doi.org/10.1080/19317611.2020.1841056
18. Dabiri F, Hajian S, Ebadi A, et al. Sexual and reproductive health literacy of the youth in Bandar Abbas. AIMS Med Sci. 2019;6(4):318-325. https://doi.org/10.3934/medsci.2019.4.318
19. Koky R, Fiľakovská D, Madarasová Gecková A. Zdravotné ťažkosti v ranom detstve: porovnanie detí z marginalizovaných rómskych komunít a majoritnej populácie. Zdravotnícke listy. 2025;13(2):53-60.
20. Logar M, Pavlič DR, Maksuti A. Standpoints of Roma women regarding reproductive health. BMC Women’s Health. 2015;38(15):1-10. https://doi.org/10.1186/s12905-015-0195-0
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Autorzy
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
