Rozwój i postęp odleżyn w zależności od stanu odżywienia hospitalizowanych pacjentów z nadwagą i otyłością w wieku powyżej 65 lat: badanie podłużne

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12923/pielxxiw-2026-0041

Słowa kluczowe:

odleżyny, czynniki ryzyka, stan odżywienia, osoby starsze, otyłość

Abstrakt

Cel pracy. Badanie koncentruje się na związku między rozwojem odleżyn a wybranymi czynnikami ryzyka u pacjentów z nadwagą lub otyłością w wieku ≥ 65 lat.

Materiał i metody. W badaniu podłużnym uczestniczyło 102 pacjentów (59 mężczyzn, 43 kobiety; średni wiek 78,43±7,3 lat). Monitorowanie odbywało się przy przyjęciu do szpitala, przy wypisie oraz 5±1 tygodnia po zakończeniu hospitalizacji i obejmowało pomiar wskaźników somatometrycznych oraz zmiennych kliniczno-żywieniowych.

Wyniki. Częstość występowania odleżyn wynosiła od 31,37% do 43,13%, najczęściej rejestrowano odleżyny II stopnia w okolicy kości krzyżowej. Wiek i wskaźnik odżywienia okazały się najistotniejszymi predyktorami rozwoju odleżyn. Pozostałe czynniki w różnych fazach wykazywały pewne korelacje, lecz ich znaczenie było niejednolite. Skala Bradena okazała się narzędziem o wysokiej czułości.

Wnioski. Rozwój odleżyn u tych pacjentów warunkowany jest przez wiele czynników. Wyższy wiek, wskaźnik odżywienia oraz niski wynik w skali Bradena okazały się kluczowymi wskaźnikami. Wyniki badania mogą pomóc personelowi medycznemu we wczesnym identyfi kowaniu pacjentów zagrożonych i przyczynić się do zmniejszenia częstości występowania odleżyn.

Bibliografia

1. European pressure ulcer advisory panel, National pressure injury advisory panel, Pan Pacific pressure injury alliance. Prevention and treatment of pressure ulcers/injuries: clinical practice guideline. The International Guideline. 2019. https://internationalguideline.com/s/CPG2019edition-digital-Nov2023version.pdf

2. Zhou Q, Yu T, Liu Y, et al. The prevalence and specific characteristics of hospitalised pressure ulcer patients: A multicentre cross-sectional study. J. Clin. Nurs. 2018; 27:694-704. https://doi.org/10.1111/jocn.14019

3. Braden B, Bergstrom N. A conceptual schema for the study of the etiology of pressure sores. Rehabil. Nurs.1987;12(1):8-12. https://doi.org/10.1002/j.2048-7940.1987.tb00541.x

4. Hajhosseini B, Longaker MT, Gurtner GC. Pressure Injury. Ann. Surg. 2020;271(4):671-679. https://doi.org/10.1097/SLA.0000000000003567

5. Munoz N, Posthauer ME, Cereda E, et al. The role of nutrition for pressure injury prevention and healing: The 2019 International clinical practice guideline recommendations. Adv. Skin Wound Care. 2020;33(3):123-136. https://doi.org/10.1097/01.ASW.0000653144.90739.ad

6. Tatucu-Babet OA, Ridley EJ. Under pressure: Nutrition and pressure injury development in critical illness. Intensive Crit Care Nurs. 2021;62:102960. https://doi.org/10.1016/j.iccn.2020.102960

7. Sanson G, Bertocchi L, Dal Bo E, et al. Identifying reliable predictors of protein-energy malnutrition in hospitalized frail older adults: A prospective longitudinal study. Int. J. Nurs. Stud. 2018;82:40-48. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2018.03.007

8. Rezaei M, Forouzan K, Eini-Zinab H, et al. Dietary diversity and its association with changes in anthropometric indices of community-dwelling older adults in Tehran, Iran: a longitudinal study (2017-2021). BMC Public Health. 2024;24(1):2253. https://doi.org/10.1186/s12889-024-19635-y

9. Bellanti F, Lo Buglio A, Quiete S, et al. Malnutrition in hospitalized old patients: screening and diagnosis, clinical outcomes, and management. Nutrients. 2022;14(4):910. https://doi.org/10.3390/nu14040910

10. Bereded DT, Salih MH, Abebe AE. Prevalence and risk factors of pressure ulcer in hospitalized adult patients; a single center study from Ethiopia. BMC Res. Notes. 2018;11(1):847. https://doi.org/10.1186/s13104-018-3948-7

11. Jomar RT, Jesus RP, Jesus MP, et al. Incidence of pressure injury in an oncological intensive care unit. Rev. Bras. Enferm. 2019;72(6):1490-1495. https://doi.org/10.1590/0034-7167-2018-0356

12. Nadukkandiyil N, Syamala S, Saleh HA, et al. Implementation of pressure ulcer prevention and management in elderly patients: a retrospective study in tertiary care hospital in Qatar. Aging Male. 2020;23(5):1066-1072. https://doi.org/10.1080/13685538.2019.1670156

13. von Elm E, Altman DG, Egger M, et al. The strengthening the reporting of observational studies in epidemiology (STROBE) Statement: guidelines for reporting observational studies. EQUATOR. Network. 2007. https://www.equator-network.org/reporting-guidelines/strobe/

14. Kopecký M, Matejovičová B, Cymek L et al. Manual of physical anthropology. Olomouc: Palacký University, 2019.

15. Dodd JM, Kannieappan LM, Grivell RM, et al. Effects of an antenatal dietary intervention on maternal anthropometric measures in pregnant women with obesity. Obesity (Silver Spring). 2015;23(8):1555-1562. https://doi.org/10.1002/oby.21145

16. Schumacher P, Santos E, Wandl B, et al. Construct validity of the Braden scale in acute- and long-term care settings in Austria: A structural equation modeling analysis. JNEP. 2024;14(8):44-52. https://doi.org/10.5430/jnep.v14n8p44

17. Barendrekt K, Soeters PB, Allison SP. Diagnosis of malnutrition: Screening and assessment. [in:] L. Sobotka (Ed.), Basics in Clinical Nutrition. Praha: Galén, 2000.

18. Kohout P, Havel E, Matějovič M, et al. Klinická výživa. Praha: Galén, 2021.

19. World Medical Association. WMA Declaration of Helsinki – Ethical principles for medical research involving human participants. WMA. 2025. Available from: https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki/

20. Chaboyer W, Bucknall T, Gillespie B, et al. Adherence to evidence-based pressure injury prevention guidelines in routine clinical practice: a longitudinal study. Int. Wound J. 2017;14:1290-1298. https://doi.org/10.1111/iwj.12798

21. Lannering C, Ernsth Bravell M, Johansson L. Prevention of falls, malnutrition and pressure ulcers among older persons – nursing staff’s experiences of a structured preventive care process. Health Soc. Care Community. 2017;25(3):1011-1020. https://doi.org/10.1111/hsc.12400

Opublikowane

2026-10-20

Numer

Dział

Prace oryginalne

Jak cytować

Hujová, A., & Kopecký, M. (2026). Rozwój i postęp odleżyn w zależności od stanu odżywienia hospitalizowanych pacjentów z nadwagą i otyłością w wieku powyżej 65 lat: badanie podłużne. Pielęgniarstwo XXI Wieku, 25(AOP). https://doi.org/10.12923/pielxxiw-2026-0041