Older adults in the Polish healthcare system
DOI:
https://doi.org/10.12923/2083-4829/2026-0022Słowa kluczowe:
aged, health services for the aged, health policy, geriatric care, long-term care, care coordination, palliative carAbstrakt
Introduction. The ageing of population increases demand for healthcare, long-term care and measures supporting independence. This review analysed current legal and organizational solutions for the healthcare of older adults in Poland, focusing on pharmaceutical policy, palliative and hospice care, special geriatric care and long-term care coordination.
Materials and methods. A structured narrative review of the literature and legal acts was performed. Publications from 2019–2026 were searched in the PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar databases using the terms: senior, health-care system, geriatric care, senior policy, palliative care, free medicines, healthcare services. Legal acts were identified in the Internet System of Legal Acts (ISAP) without a time restriction.
Current state of knowledge. Poland has progressively reduced economic barriers to pharmacotherapy, extended free-medicine eligibility from people aged 75+ to those aged 65+, and established a framework of special geriatric care for people aged 75+. The model integrates primary healthcare, geriatric wards, and Health Centres 75+, with comprehensive geriatric assessment, coordination, rehabilitation, medication reconciliation, education and interdisciplinary support. The 2026 Act strengthens cooperation between healthcare and social assistance services and long-term care coordination.
Summary. The proposed changes indicate a transition from fragmented services towards a more integrated model of care for older adults. Effectiveness will depend on workforce availability, the geographical distribution of services, efficient information exchange, intersectoral cooperation, and systematic monitoring of implementation.
Bibliografia
1. Przybyłka A. Starzenie się populacji wyzwaniem dla polskiego systemu ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy. 2025;82(2):74-86. https://doi.org/10.15584/nsawg.2025.2.5
2. Gianfredi V, Nucci D, Pennisi F, et al. Starzenie się, długowieczność i zdrowe starzenie się: podejście zdrowia publicznego. Aging Clin Exp Res. 2025;37(1):125. https://doi.org/10.1007/s40520-025-03021-8
3. Khan HTA, Addo KM, Findlay H. Public health challenges and responses to the growing ageing populations. Public Health Chall. 2024;3(2):e213. https://doi.org/10.1002/puh2.213
4. Khan HTA. Population ageing in a globalized world: risks and dilemmas? J Eval Clin Pract. 2019;25(5):754-760. https://doi.org/10.1111/jep.13071
5. Sun X, Li X. Aging and chronic disease: public health challenge and education reform. Front Public Health. 2023;11:1175898. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1175898
6. Sagan A, Gałązka-Sobotka M, Czauderna P, et al. Health Centres 75+ as a new model to improve care for older people in Poland. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(12):7487. https://doi.org/10.3390/ijerph19127487
7. Zakrzewski KM, Mularczyk-Tomczewska P, Koweszko T, et al. Patterns of healthcare use and disease burden among older adults in Poland: a large-scale retrospective study of primary care utilization. Geriatrics (Basel). 2025;10(6):150. https://doi.org/10.3390/geriatrics10060150
8. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 z późn. zm.
9. Ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Dz.U. z 2026 r. poz. 986.
10. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych. Dz.U. z 2015 r. poz. 1705; uchylona z dniem 7 sierpnia 2026 r.
11. Mrożek-Gąsiorowska M. Access to services within the entrusted budgets in primary healthcare in Poland from 2022 to 2025. Healthcare (Basel). 2025;13(18):2358. https://doi.org/10.3390/healthcare13182358
12. Kijowska V, Barańska I, Szczerbińska K. Health, functional, psychological and nutritional status of cognitively impaired long-term care residents in Poland. Eur Geriatr Med. 2020;11(2):255-267. https://doi.org/10.1007/s41999-019-00270-5
13. Mobasseri K, Matlabi H, Allahverdipour H, et al. Structure and organization of home-based care for older adults in different countries: a scoping review. Health Scope. 2023;12(3):e136546. https://doi.org/10.5812/healthscope-136546
14. Ustawa z dnia 18 marca 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. z 2016 r. poz. 652.
15. Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem rozwiązań w obszarze e-zdrowia. Dz.U. z 2019 r. poz. 1590.
16. Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Dz.U. z 2023 r. poz. 1733.
17. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1461 z późn. zm.
18. Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 253 z późn. zm.
19. Sutanto H. Tackling polypharmacy in geriatric patients: is increasing physicians' awareness adequate? Arch Gerontol Geriatr Plus. 2025;2(3):100185. https://doi.org/10.1016/j.aggp.2025.100185
20. Kardas P, Urbański F, Lichwierowicz A, et al. Prevalence and age structure of polypharmacy in Poland: results of the analysis of the national real-world database of 38 million citizens. Front Pharmacol. 2021;12:655364. https://doi.org/10.3389/fphar.2021.655364
21. Neumann-Podczaska A, Tobis S, Antimisiaris D, et al. Polypharmacy in Polish older adult population-a cross-sectional study: results of the PolSenior project. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(3):1030. https://doi.org/10.3390/ijerph19031030
22. Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o szczególnej opiece geriatrycznej. t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 914.
23. Beuscart JB, Pelayo S, Robert L, et al. Medication review and reconciliation in older adults. Eur Geriatr Med. 2021;12(3):499-507. https://doi.org/10.1007/s41999-021-00449-9
24. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej. t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 262 z późn. zm.
25. Dzierżanowski T. Definicje opieki paliatywnej - przegląd narracyjny i nowa propozycja. Med Paliat. 2021;13(4):187-200. https://doi.org/10.5114/pm.2021.114495
26. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 581 z późn. zm.
27. Zasowska-Nowak A. Kierunki rozwoju opieki paliatywnej na podstawie literatury. Med Paliat. 2022;14(2):55-63. https://doi.org/10.5114/mp.2022.123776
28. Frańczak D. Stosowanie uporczywej terapii a prawo do umierania w spokoju i godności. Radca Prawny Zesz Nauk. 2025;1(42):85-96.
29. Pivodic L, Smets T, Gott M, et al. Inclusion of palliative care in health care policy for older people: a directed documentary analysis in 13 of the most rapidly ageing countries worldwide. Palliat Med. 2021;35(2):369-388. https://doi.org/10.1177/0269216320972036
30. Grądalski T, Kochan K. Quality of referrals to specialist palliative care and remote patient triage - a cross-sectional study. Support Care Cancer. 2023;31(9):551. https://doi.org/10.1007/s00520-023-08025-6
31. Iwański R, Szafranek A. Organizacja i finansowanie świadczeń z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej w Polsce dla osób starszych - stan obecny i wyzwania na przyszłość. Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny. 2019;81(4):191-204. https://doi.org/10.14746/rpeis.2019.81.4.15
32. Dimitriadou I, Toska A, Eloranta S, et al. Comprehensive Geriatric Assessment: addressing unmet healthcare needs in older adults. Healthcare (Basel). 2025;13(21):2715. https://doi.org/10.3390/healthcare13212715
33. Safitri ED, Ranakusuma RW, Siagian NKP, et al. The effectiveness of comprehensive geriatric assessment intervention for older people in outpatient setting: a systematic review / meta-analysis. BMC Geriatr. 2025;25(1):418. https://doi.org/10.1186/s12877-025-06048-8
34. Seakamela KP, Mashaba RG, Ntimana CB, et al. Multimorbidity management: a scoping review of interventions and health outcomes. Int J Environ Res Public Health. 2025;22(5):770. https://doi.org/10.3390/ijerph22050770
35. OECD. The Economic Benefit of Promoting Healthy Ageing and Community Care. OECD Health Policy Studies. Paris: OECD Publishing; 2025. https://doi.org/10.1787/0f7bc62b-en
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Anna Katarzyna Gil, Krzysztof Jarząbek, Dariusz Bartyzel, Urszula Ulmer, Marta Kordyzon, Mateusz Kaproń (Author)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
