Abstrakt
Wstęp: Praca przedstawia analizę procesu laktacji w okresie wczesnego dzieciństwa u dzieci ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu. Zastosowano ustrukturalizowany, szczegółowy wywiad od matek wraz z autorską ankietą zawierającą pytania dotyczące wywiadu laktacyjnego oraz żywieniowego z okresu noworodkowego i niemowlęcego oraz niepokojących objawów zaobserwowanych przez matki dzieci z późniejszą diagnozą autyzmu.
Metody: Materiał do badań uzyskano od matek posiadających więcej niż jedno dziecko, przy czym dziecko z diagnozą autyzmu było najczęściej drugim z kolei i miało zdrowe rodzeństwo. Większość ankietowanych matek karmiło dzieci naturalnie, ujawniając jednocześnie problemy laktacyjne oraz żywieniowe u noworodków i niemowląt. Praca przedstawia także ujawnione przez matki trudności rozwojowe na bardzo wczesnym etapie, pomimo, że diagnoza całościowych zaburzeń rozwoju postawiona była średnio dopiero w wieku 4 lat.
Wyniki: Obserwowane przez matki nieneurotypowe objawy obejmują cały szereg często delikatnych objawów – od nieutulonego płaczu, zaburzeń snu, trudności z karmieniem piersią, nietypowych reakcji, przez brak odwzajemniania emocjonalnego, aż do zaburzeń integracji sensorycznej oraz problemów motorycznych i neurologicznych.
Wnioski: Niniejsza praca zwraca uwagę na problem integralnego rozwoju dziecka w okresie noworodkowym i niemowlęcym, wagę dyskretnych nieprawidłowości rozwoju na bardzo wczesnym etapie, co w połączeniu z prostymi metodami screeninowymi ryzyka rozwoju autyzmu może mieć kluczowe znaczenie na postawienie wczesnej diagnozy i rozpoczęcie adekwatnych form terapii.
Bibliografia
1. Ferrari Alize J., Santomauro Damian F., Mantilla Herrera Ana M., Shadid Jamileh, Ashbaugh Charlie, Erskine Holly E. January 10, 2022. G.M.D. Global, regional, and national burden of 12 mental disorders in 204 countries and territories, 1990-2019. A systematic analysis from the Global Burden of Disease Study 2019. The Lancet Psychiatry. 9:137-150.
2. American Psychiatric Association. 2022. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. (5th ed., text rev.).
3. Robins D., Fein D., Barton M. August 10, 2018. The Modified Checklist for Autism in Toddlers, Revised with Follow-Up. https://www.mchatscreen.com
4. Mohrbacher N., Stock J. April 15, 2003. The breastfeeding Answer Book. Wydanie 3. Schaumburg, Illinois. La Leche Leage International Book. ISBN: 978-0912500942.
5. Gebuza G., Jaworska K., Kaźmierczak M., Mieczkowska E., Gierszewska M. June 2016. The most common breastfeeding problems in the postnatal period. Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu 2.
6. Leventakau V., Roumeliotaki T., Koutra K., Vassilaki M, Mantzouranis E., Bitsios P. et.el. 2015. Breastfeefing duration and cognitive, language and motor development at 18 months of age: Rhea mother-child cohort in Crete, Greece. Journal Epidemiol. Community Helth, 69, 232-239.
7. Smith J.M. 2015. Breastfeeding and language outcomes: A review of the literature. J.Commun Disord. 57: 29-40.
8. Huang S., Wang X., Sun T., Yu H., Liao Y., Cao M., et el. 2022. Association of breastfeeding for the first six months of life and autism spectrum disorders: a national multi-center study in China. Nutrients. 14:45.
9. Al-Farsi YM., Al-Sharbati MM., Waly MI., Al-Farsi OA., Al-Shafaee MA., Al-Khaduri MM., et el. 2012. Effect of suboptimal breast[1]feeding on occurrence of autism: a case-control study. Nutrition. 28(7-8):27-32.
10. Shafai T., Mustafa M., Hild T., Mulari J., Curtis A. 2014. The association of early weaninganfd formula feeding with autism spectrum disorders. Breastfeed Med. 9(5):275-6.
11. Steinman G. 2006. Can the chance of having twins be modified by diet? Lancet. 367(9521):1461-2.
12. Tseng PT., Chen YW., Stubbs B., Carvalho AF., Whiteley P., Tang CH., et el. 2019. Maternal breastfeeding and autism spectrum disorder in children: A systemic review and meta-analysis. Nutritional Neuroscience. 22;5, 354-362.
13. Field SS. 2014. Interaction of genes and nutritional factors in the etiology of autism and attention deficit/hyperactivity disorder: a case control study. Med Hypotheses. 82(6):654-61.
14. Frye RE., Rossignol DA. 2016. Identification and treatment of pathophysiological comorbidities of autism spectrum disorder to achieve optimal outcomes. Clinical Medicine Insights: Pediatrics. 10:43-56.
15. Fujiwara T., Morisaki N., Honda Y., Sampei M., Tani Y. 2016. Chemicals, nutrition, and autism spectrum disorder: a minireview. Frontiers in Neuroscience; 10:174